Piyasa içinde Forex’i ilgi çekici kılan bir çok konu bulunmaktadır. Temel açıdan bakıldığı zaman; jeopolitik etkenlerin, devletlerin, topumların, makro ekonomik veriler ile davranışsal olarak hedefleri ve yaklaşımları birbirinden farklı tipteki katılımcıların bulunduğu bir yapıdır. Tarih boyunca, bu konu başlıklarından doğmuş olan olaylar, Forex piyasasının çehresine oldukça kuvvetli şekilde etki etmiştir. Buna bağlı olarak öne çıkan 5 başlık aşağıdaki gibi gelişmiştir.

Bretton Woods Anlaşması


Bretton Woods Anlaşması

İlk önemli dönüşüm, İkinci Dünya Savaşı sonunda gerçekleşen Bretton Woods Anlaşması’dır (1944). Amerika, İngiltere ve Fransa başta olmak üzere 44 ülkeden 730 delege “Birleşmiş Milletler Para ve Finans Konferansı” çerçevesinde yeni bir küresel ekonomik düzen oluşturmak adına New Hampshire’ın Bretton Woods beldesinde buluşmuşlardır. Lokasyonun bu şekilde seçilmesinin nedeni ise önde gelen bir çok Avrupa devletinin yıkıntı içerisinde ve savaştan yara almadan çıkan tek ülkenin Amerika olmasından kaynaklanıyordu. Aslında, diğer uluslararası para birimleriyle karşılaştırıldığında, İkinci Dünya Savaşı, Amerikan Doları’nı 1929 borsa çöküşündeki başarız para birimi konumundan çekip ölçüt olarak kullanılabilecek para birimi düzeyine getirmiştir. Bretton Woods Anlaşması küresel çaptaki ekonomilerin kendilerini toparlamalarına yönelik kararlı bir ortam yaratılabilmesi adına oluşturulmuştur. Ayrıca, küresel ekonomik durumu daha kararlı kılabilmek adına sabit kur esası belirlenmiş ve Uluslararası Para Fonu (IMF) ile Dünya Bankası’nın kurulmasına karar verilmiştir. Bretton Woods Anlaşması’nın esasları 1971 yılına kadar devam etmiştir. Anlaşma, eninde sonunda başarısızlığa uğrasa da Avrupa ve Japonya’da ekonomik kararlılığın tekrar oluşmasında başarılı olduğu da yadsınamaz.

Serbest Dalgalı Kur Sisteminin Başlangıcı


Bretton Woods Anlaşmasından sonra Aralık 1971’de, Bretton Woods ile hemen hemen aynı ancak para birimleri için daha dalgalı bir band aralığına izin veren Smithsonian Anlaşması yapılmıştır. 1972 yılında, Avrupa topluluğu anlaşmanın dolara olan bağımlılığından uzaklaşmaya çalışmıştır. Buna bağlı olarak, Batı Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Belçika ve Lüksemburg tarafından Avrupa Ortak Dalgalı Kuru Anlaşması yapılmıştır. Ancak her iki anlaşmada da Bretton Woods’a benzer hatalar yapılmasından dolayı 1973 yılında dağılmıştır. Tüm bu başarısızlık sonucunda resmi olarak serbest dalgalı kur sistemine (Kambiyo kurlarının tamamen piyasa tarafından belirlendiği sistem [1])  geçilmiştir.

Plaza Anlaşması


Plaza Anlaşması

Soldan sağa: Gerhard Soltenberg (Batı Almanya), Pierre Bérégovoy (Fransa), James A. Baker III (Amerika), Nigel Lawson (İngiltere), Noboru Takeshita (Japonya)

Döviz ticaretindeki bu yeni dünyadanın potansiyel kârlarının farkına varmak al-satçılar için çok uzun sürmedi. Devlet müdehalesi olsa bile, kuvvetli derecede dalgalanmalar görülebiliyordu ve bu da aslında kâr demekti.  Bu konunun açıklığı ise Bretton Woods’un dağılmasından yaklaşık on yıl sonra ortaya çıktı. Amerikan ekonomisi adeta patlıyordu ancak dolar da çok hızlı bir şekilde ve yüksek miktarda sıçramıştı. Amerikan Doları üçüncü dünya ülkeleri üzerinde ezici borç yüküne neden olmuş ve bu durum da Amerikan fabrikalarının yabancı rakipleri ile rekabet edemeyerek kapanmasına yol açmıştı. 1985 yılında, dünyanın en gelişmiş 5 ekonomisi G-5 (Amerika, İngiltere, Fransa, Batı Almanya ve Japonya) üyelerinin temsilcileri New York’taki Plaza Otel’de gizli bir buluşma için bir araya geldiler. Ancak, buluşmanın içeriği basına sızdığında, G-5 üyeleri, Dolar dışındaki para birimlerinin değer kazanmasını desteklediklerine yönelik açıklama yapmak zorunda kaldı. Sonrasında, bu durum “Plaza Anlaşması” olarak duyuruldu ve yankıları Dolarda hızlı düşüşlere neden oldu.

Euro’nun Oluşumu


İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra, Avrupa kıtası bölgedeki ülkeleri bir araya getirebilmek için bir çok anlaşma tasarladı. Ancak hiç birisi 1992’de adını Hollanda’da düzenlendiği şehir olan Maastricht’ten alan Maastricht Anlaşması kadar verimli olmadı. Anlaşma kapsamında, Avrupa Birliği (AB) ve Euro para birimi, bunlarla birlikte birbirine bağlılığı esas alan yabancı politika ve güvenlik unsurlarının da içinde bulunduğu  girişimler oluşturulmuştur. Anlaşma bir kaç kez iyileştirmelere maruz kalsa da, Euro formasyonu, Avrupalı bankalar ve işletmeler için küresel ekonomideki döviz riskini ortadan kaldırarak  belirgin yararlar sağlamıştır.

İnternet Üzerinden Ticaret


1990’lara gelindiğinde,  insanların paraya bakış açısının ve kullanım şeklinin değişmesi nedeni ile döviz piyasaları hiç olmadığı kadar hızlı ve sofistike bir şekilde büyüdü. Bu evrim öyle bir hal almıştı ki, önceki yıllarda doğru fiyata ulaşabilmek için al-satçılardan oluşan bir orduya, aracılara ve telefonlara ihtiyaç duyuluyorken, internet ile birlikte evinde tek başına oturan bir kişi, tek bir tuşa basması ile bu değere doğrudan ulaşabiliyordu. İletişimdeki bu gelişmeler ise eski bölünmelerin yerini kapitalizm ve küreselleşmeye devretmesi sırasında (Berlin Duvarı’nın yıkılması ve Sovyetler Birliği’nin dağılması) gerçekleşti. Forex içinse her şey tamamen değişmişti. Totaliter politika sistemleri içinde ticareti engellenen para birimlerinin ticareti gerçekleşmeye başladı. Güney Asya gibi gelişmekte olan piyasaların yıldızı parlayarak ileride değerlenebileceğine yönelik tahminlerle ilgi çekici bir yatırım olmaya başladı.

1944’ten bu yana Forex tarihi serbest piyasadaki hareketlerin en klasik örneklerini barındırıyor. Rekabetçi güçler paralel olmayan likiditenin hakim olduğu bir piyasa yarattı. Bununla birlikte, Spread’ler güvenilir katılımcılar arasındaki online rekabetin artması ile birlikte çarpıcı şekilde düştü ve bu gün günümüzde hala önemini koruyan yüksek tutarlı bireysel ticari işlemler uluslararası bankalar ve tüccarlar aracılığı ile aynı elektronik iletişim ağına ulaşabiliyor.

Kaynak: DailyFX

 

Üye olun.

Üye olun.

Mail listemize üye olarak, en son haber ve güncel makalelerle piyasaya hakim olun. Mailinize gelen onay e-mailini kabul etmeyi unutmayın!

Teşekkürler. Başarılı bir şekilde üye oldunuz. Mailinize gelen e-maili onaylamayı unutmayın!

Pin It on Pinterest

Shares